AKTUALNOŚCI

Certyfikaty a jednostki uczestnictwa, czyli…

… czym się różnią prawne tytuły uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym?

Środki powierzone przez każdego z inwestorów tworzą masę majątkową funduszu inwestycyjnego. Są one zarządzane przez wyspecjalizowane podmioty, tj. towarzystwa funduszy inwestycyjnych, które uzyskały licencję na prowadzenie działalności udzielaną przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Wpłaty do funduszu i zawarcie umowy z funduszem stanowią podstawę do przydzielenia inwestorowi tytułów uczestnictwa, czyli jednostek uczestnictwa w przypadku funduszy inwestycyjnych otwartych i specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych lub certyfikatów inwestycyjnych w przypadku funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Przydzielona liczba tytułów uczestnictwa wskazuje proporcjonalny udział uczestnika w majątku danego funduszu.

Wpłaty uczestników, inwestowane przez fundusz inwestycyjny, tworzą jego portfel inwestycyjny, który stanowi źródło osiąganych przez fundusz dochodów. W trakcie swojego istnienia fundusz inwestycyjny otwarty i specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty zbywa i odkupuje jednostki uczestnictwa, które są przyznane uczestnikowi i odkupywane na jego żądanie, natomiast fundusz inwestycyjny zamknięty emituje certyfikaty inwestycyjne i dokonuje ich wykupu w przypadkach i na zasadach określonych w statucie funduszu.

Największą popularnością w Polsce cieszą się fundusze inwestycyjne otwarte. Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić czym są jednostki uczestnictwa. Jednostka uczestnictwa jako tytuł prawny uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym otwartym oraz w specjalistycznym funduszu inwestycyjnym otwartym stanowi przede wszystkim prawo majątkowe reprezentujące wierzytelność uczestnika wobec funduszu. Jej głównym zadaniem jest ustalenie jaka kwota pieniężna przysługuje w danym momencie uczestnikowi od funduszu inwestycyjnego oraz daje możliwość ustalenia w jakim zakresie uczestnik partycypuje w aktywach netto funduszu. Należy jednak podkreślić, że w przeciwieństwie do certyfikatów inwestycyjnych, jednostki uczestnictwa bezpośrednio nie ucieleśniają żadnego prawa majątkowego uczestnika, natomiast mają na celu ustalenie jego wartości.

W chwili, w której uczestnik zostaje wpisany do odpowiedniego rejestru, zostaje on wierzycielem funduszu inwestycyjnego i może zażądać aby na jego żądanie nastąpiło odkupienie posiadanych przez niego jednostek uczestnictwa, za kwotę wynikającą z podzielenia wartości aktywów netto przez liczbę wszystkich jednostek uczestnictwa, ustaloną na podstawie prowadzonego rejestru uczestników w dniu wyceny.

Należy podkreślić, że najczęściej od wypłacanej uczestnikowi kwoty odliczana jest opłata manipulacyjna, która pokrywa koszty dystrybucji tytułów uczestnictwa w danym funduszu. Ponadto jednostki uczestnictwa nie mogą być zbywane na rzecz osób trzecich, podlegają jednak dziedziczeniu jak również mogą być przedmiotem zastawu. Zaś cechą charakterystyczną jednostek uczestnictwa jest ich ciągła emisja (nieograniczona z góry ilość) i obowiązek odkupienia przez fundusz na każdym etapie. Fundusze muszą w związku z tym stale utrzymywać odpowiednią płynność aktywów. Uczestnik funduszu może bowiem w każdej chwili zażądać odkupienia przez fundusz posiadanych przez niego jednostek, za wyjątkiem sytuacji, kiedy fundusz zawiesi ich odkupywanie.

Tytułem uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym zamkniętym są certyfikaty inwestycyjne. Certyfikat inwestycyjny stanowi niepodzielny papier wartościowy imienny lub na okaziciela, z wyjątkiem publicznych certyfikatów inwestycyjnych, które są emitowane wyłącznie jako papiery wartościowe na okaziciela. Certyfikat inwestycyjny ucieleśnia prawo majątkowe przysługujące uczestnikowi funduszu w postaci wierzytelności pieniężnej względem funduszu. Osoby fizyczne mogą jednak nabyć certyfikaty inwestycyjne funduszu inwestycyjnego zamkniętego emitującego wyłącznie certyfikaty inwestycyjne, które zgodnie ze statutem funduszu nie będą oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu, jeżeli dokonają jednorazowo zapisu na certyfikaty o wartości nie mniejszej niż równowartość w złotych 40 000 euro.

Co do zasady, certyfikaty inwestycyjne na okaziciela reprezentują takie same prawa majątkowe. Dopuszczalne uprzywilejowania mogą dotyczyć tylko certyfikatów inwestycyjnych imiennych, które są emitowane przez fundusze inwestycyjne zamknięte z wydzielonymi subfunduszami, w których wyłącznie certyfikaty inwestycyjne związane z danym subfunduszem reprezentują jednakowe prawa majątkowe oraz fundusze sekurytyzacyjne, w których poszczególne serie certyfikatów mogą reprezentować różne prawa określone, np. w zakresie wysokości udziału w dochodach funduszu, czy wysokości udziału w wypadku likwidacji funduszu.

Co do zasady certyfikat inwestycyjny uprawnia do jednego głosu na zgromadzeniu inwestorów, natomiast należy wskazać, że w tym przypadku istnieje możliwość uprzywilejowania certyfikatu w zakresie prawa głosu, jednak dopuszczalne jest przyznanie nie więcej niż dwóch głosów na certyfikat.

Statut funduszu inwestycyjnego zamkniętego może także przewidywać prawo pierwszeństwa do objęcia certyfikatów w kolejnej emisji przez dotychczasowych posiadaczy certyfikatów, proporcjonalnie do liczby już posiadanych.

Podobnie jak w funduszach inwestycyjnych otwartych, inwestowanie w fundusze inwestycyjne zamknięte skutkuje uzyskaniem statusu uczestnika funduszu. Elementem koniecznym nabycia statusu uczestnika tego rodzaju funduszu jest rejestracja jego tytułu uczestnictwa bądź w rejestrze lub ewidencji uczestników funduszu, bądź też na jego rachunku papierów wartościowych, albo fizyczne wręczenie dokumentu (papieru wartościowego) ucieleśniającego taki tytuł uczestnictwa.

Jak wyżej wskazano, oba typy tytułów uczestnictwa posiadają swoje cechy szczególne. W związku z łatwością zbywania jednostek uczestnictwa i otwartym charakterem funduszu inwestycyjnego otwartego, a co za tym idzie największą dostępnością są one obecnie najpopularniejszą formą inwestowania. Certyfikaty inwestycyjne dają zaś możliwość znacznie dalej idącego wpływu na politykę inwestycyjną danego funduszu, jednak są one kierowane do o do ograniczonej grupy inwestorów.

Materiał przygotowała Kancelaria Snażyk Cytowski Granicki

logo2

Kancelaria Snażyk Korol Mordaka (do 30.04 Snażyk Granicki) organizatorem Venture Capital Kongres 2018

Dnia 13 kwietnia 2018 roku na Sali Notowań Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie odbył się Venture Capital Kongres 2018. Wydarzenie dedykowane tematyce polskiego rynku funduszy inwestycyjnych zgromadziło ponad 220 przedstawicieli funduszy venture capital oraz...

Dowiedz się więcej

Szanowni Klienci

Z przyjemnością informujemy, że nasza kancelaria rozpoczyna nowy etap w swojej działalności. Od 30 kwietnia 2018 r. działamy pod nowym szyldem: Snażyk Korol Mordaka sp. k. Z tym dniem również współpracę z kancelarią zakończył...

Dowiedz się więcej

Kancelaria Snażyk Granicki organizatorem Venture Capital Kongres 2018 – 13 kwietnia GPW Warszawa

Kancelaria Snażyk Granicki ma zaszczyt zaprosić na pierwsze w Polsce wydarzenie dedykowane tematyce polskiego rynku funduszy inwestycyjnych, kierowane do przedstawicieli funduszy venture capital oraz private equity. Kongres odbędzie się dnia 13 kwietnia 2018 roku...

Dowiedz się więcej

Kancelaria reprezentowała spółkę X100lab w inwestycji w spółkę Forwado

Kolejna transakcja za nami! Miło nam ogłosić, że Kancelaria reprezentowała spółkę X100lab w inwestycji w spółkę Forwado, która oferuje innowacyjne rozwiązania technologiczne w branży transportowej. Gratulujemy obu stronom i życzymy wielu kolejnych, udanych przedsięwzięć.

Dowiedz się więcej